Norgga – Suoma rádjačázádatkommišuvdna

Mun lean oasálastán mu vuosttas Norgga – Suoma rádjačázádatkommišuvnnas. Doppe loktejin ságastallamii máŋga stuorát ášši mat lea mearkkašahtti Kárášjohkii ja Deanu čázádahkii.
Fáttáid gaskkas maid loktejin ságastallamii lei ođđa Deanu páhka dárbu. Dat mearkkašahtášii stáhta fertet ásahit čáhce- ja rufeháhkanruhtadanortnegiid rádjačázadatgielddaide. Hástalus lea ahte smávva gielddat main leat stuorra birasgeatnegasvuođat eai nákce guoddit stáhta garra buhtistangáibádusgoluid.
Muđuid loktejin áššin soahtebázahusčorgema Finnmárkkus, vejolaš eallisilbagávdnoštumiid mat leat báhcán gollegoaivumis dáppe.
Loahpas, ja lassin, loktejin nannosat bearráigeahču Deanu čázadagas áššin. Mun čujuhin dan dehálaš eaktun váfistit luossahivvodaga ođđasishuksendoaimmat Deanu čázadagas doaimmašedje sávahahtti láhkái mii doalahivčče dárbbašlaš oskkáldasvuođa čázádaga hálddašeapmái. Dat lea erenomáš dehálaš dál go ain lea bivdogielddus ja duođalaš Deanu lussii.
Sátnejođiheaddjikonferánsa FeFoin
Moai gielddadirektevrrain oasálasttiime FeFo sátnejođiheaddjikonferánssas. Konferánsii čoagganedje Finnmárkku gielddaid jođiheaddjit divaštallat guovddáš gažaldagaid mat laktašuvvet areálhálddašeapmái, luondduriggodagaide ja servodatovddideapmái.
Konferánssas lei Finnmárkkuopmodaga (FeFo) 20 jagi ásaheami čalmmustahttin. Dehálamos áššiid gaskkas mat divaštallojuvvo lei FeFo láigogeavatlašvuohta, areálpolitihkka ja fápmohuksehus Finnmárkkus, ja maiddái vuoigatvuođakárten mii dahkkojuvvo dál Finnmárkokommišuvnna barggu olis. Maiddái ledje buorit divaštallamat das mo Finnmárkkuopmodaga badjebázahus boađášii buoremusat buorrin Finnmárkku ássiide.
Sihke gielddadirektevra ja mun váikkuheimme divaštallamiidda. Moai ákkastalaime erenomážit FeFo badjebázahusgeavahussii, fápmohuksehusmannolatáššiide Finnmárkkus ja vuoigatvuođačielggadanbargguide. Dat áššit mearkkašit sakka Kárášjohkii ja Finnmárkui boahttevaš jagiin.
Gulahallančoahkkin Stáhtahálddašeddjiin
Kárášjoga gielddas leamaš gulahallančoahkkin Stáhtahálddašeddjiin. Čoahkkima duogáš lei earret eará gieldda ekonomalaš dilli ja ahte Kárášjohka lea dál registrerejuvvon ROBEKii. Čoahkkimis ovdanbijaimet Kárášjoga gieldda ovdáneami ja hástalusaideamet.
Mánáid- ja nuoraidráđđái lei maid várrejuvvon áigi, ja sii čuvgejedje iežaset áššiid ja mo sii vásihit searvidahttojuvvot gieldda mearrádusmannolagaide.
Gulahallamis mii leimmet čielgasat dasa ahte gielda lea ieš ovddasvásttolaš máhcahit ekonomiija fas dásolašvuhtii, ja maiddái ahte Sámi gielddain leat erenomáš barggut ja hástalusat maidda stáhtalaš eiseválddiide galggašii leat áddejupmi. Kárášjohka lea maŋimuš jagiid čađahan viiddis nuppástusaid ja háhkan dehálaš doaibmabijuid boahtte áigái. Dan orru Stáhtahálddašeaddji oaidnimin ja dohkkeheamen.
Beaivi loahpahuvvui huksenbáikkis geahčadeamen dan ođđa skuvlla- ja dearvvasvuođaguovddáža gos Stáhtahálddašeaddji beasai oaidnit ovtta daid gieldda stuorámus ja dehálamos boahtteáiggeprošeavttaid jođu.

Muitojoavkku rahpan
Mun guovlladin maiddái gieldda ođđa muitojoavkku rahpamis. Fálaldat lea doarjjan olbmuide geain leat muito- ja demeansahástalusat ja sin oapmahaččaide. Dáppe gulaimet mo joavku bargá, ja guđe fálaldagat addojuvvo.
Dáppe guossuimet káfe ja gáhku, ja hávskes hálešteamit sihke bargiiguin ja muđuid gussiiguin.
Mun sávan lihku ja giittán buohkaid geat leat bargan sajáidahttit fálaldaga. Mun sávan maid muitojovkui lihku joatkalaččat dán dehálaš bargui.
Čoahkkin Láhkadikki kulturlávdegottiin
Mun bessen iluin váldit vuostá Fearasulluid Láhkadikki kulturlávdegotti lahtuid čoahkkimii Kárášjogas. Sáttagoddi galledii Kárášjoga oahppan dihtii lasi Sámi servodaga birra, min giela- ja kulturbarggu birra, gieldda rollas Sámi váimmusguovllus.
Kárášjoga ovdanbidjamis muitalin mun gieldda Sámi váibmosis ja olu Sámi ásahusaid dehálaš isitgieldan. Mun muitalin Sámi giela dehálašvuođa mánáidgárddiin, skuvllain ja báikegottis, ja dan barggu mii ferte dahkkojuvvot váfistit Sámi kultuvrra, gullevašvuođa ja virolaš máhtu seailluhuvvot boahttevaš buolvvaide.
Fáttát dego álbmotlogu ovdáneapmi, bargonávccaid rekruhtten, ealáhusovdáneapmi ja dálkkádatrievdadusat maid guoskkahuvvo. Vaikko vel Kárášjoga ja Fearasulluid servodagain leatge erohusat, de vásihat goitge sullasaš hástalusaid ja vejolašvuođaid mat laktašuvvet gillii, kultuvrii ja ássamii.
Giitu galledeamis ja sávan fas buresboahtima ruovttoluotta Kárášjohkii.
Nammadeami čoahkkin – ođđa skuvlii ja dearvvasvuođaguovddášvistái
Mánáid- ja nuoraidráđis ja mus lei gieskat dat maŋimuš nammabidjančoahkkin ođđa skuvlii ja dearvvasvuođaguovddážii. Mii geahčadeimmet buot evttohusaid mat ovdanbohte gulahallanmannolagas. Lávdegoddi buvttii namma ja fáddáávžžuhusaid, ja ášši lea sáddejuvvon viidásat politihkalaš gieđahallamii.
Mánáid ja nuoraidráđđi ávžžuha skuvlla nammaduvvot; Guovssahas (Nordlys), biblioteket Nástealbmi (Stjernehimmel), kulturskuvlla; Noaidemáilbmi (Noaidiens rike), nuoraidkluppa; Mannu (Måne) ja dearvvasvuođaguovddáža; Beaivváš (Sol). Maiddái leat ráhkadan luonddu ja Sámi kulturárbbi vuođul inspirerejuvvon fáddáevttohusaid lanjaide ja oktasaš areálaide.
Loahpalaččat mearriduvvojit namat gielddastivrračoahkkimis golggotmánu 14. beaivvi.
Dearvvuođaiguin
Kjell Olav Guttorm
Sátnejođiheaddji